W grudniu 2025 roku zakończono ważny etap prac przy budynku Ruskiej Bursy w Gorlicach – kompleksową termomodernizację obiektu. Inwestycja ta była nie tylko działaniem technicznym, lecz także elementem długofalowego procesu przywracania bursie jej funkcjonalności i czytelnej tożsamości architektonicznej.
Budynek Ruskiej Bursy wzniesiony został pod koniec XIX wieku jako willa, a od 1908 roku pełnił funkcję internatu dla młodzieży ruskiej (łemkowskiej). Po kilku latach działalności Towarzystwo Ruska Bursa postanowiło rozbudowywać obiekt. Autorem projektu rozbudowy był Jan Wilczyński, budowniczy miejski Gorlic.
Rozwój Bursy przerwały wydarzenia wojenne – w czasie I wojny światowej obiekt uległ częściowym zniszczeniom, służył też jako schronienie dla ludności cywilnej, a po II wojnie światowej został przejęty przez państwo i zaadaptowany na oddział zakaźny Szpitala Powszechnego w Gorlicach. Przez dziesięciolecia pierwotna funkcja i charakter budynku pozostawały zatarte.
Po odzyskaniu obiektu przez Stowarzyszenie „Ruska Bursa” rozpoczął się proces jego ratowania i stopniowego przywracania do pełnego użytkowania. Pierwszy zasadniczy remont, przeprowadzony dzięki zaangażowaniu m.in. śp. Bogdana Gambala i Ireny Kwoki, zabezpieczył budynek – wymieniono dach, instalacje, stolarkę, osuszono i odgrzybiono fundamenty. Tegoroczna termomodernizacja stanowiła kolejny, przełomowy krok w tym procesie.
Zakres prac objął poprawę efektywności energetycznej obiektu, uporządkowanie bryły oraz elewacji, a także podkreślenie i wyeksponowanie istotnych detali architektonicznych. Zwrócono szczególną uwagę na historyczne podziały elewacji, gzymsy oraz spójne elementy wykończeniowe, takie jak balustrady i oprawy oświetleniowe. Zastosowane rozwiązania nawiązują do przedwojennych projektów rozbudowy bursy i pozwalają w części zrealizować ich pierwotne założenia w nowoczesnej formie. Prace wykonała firma usługowo-handlowa “RT-BUD” Tomasz Kuziak z Bartnego. Projekt architektoniczny wykonała Iwona Iskra-Krynicka (NASZA Pracownia Projektowa w Gorlicach).
Termomodernizacja budynku została zrealizowana w ramach zadania pn. Renowacja i modernizacja budynku Stowarzyszenia Ruska Bursa w Gorlicach – I etap prac dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego w wysokości 350 000 zł oraz przy merytorycznym wsparciu miasta Gorlice.
Fot. Natalia Pacana-Roman